Stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane (sclerosis multiplex) jest chorobą układu nerwowego o charakterze zapalnym- autoimmunologicznym. Najczęściej rozpoczyna się między 20 a 40 rokiem życia. Przebiega z rzutami i remisjami objawów, ale może tez mieć od początku przebieg powoli postępujący lub (w rzadkim przypadkach) nawet piorunujący. Często po kilku latach, po okresie rzutów i remisji dochodzi do rozwoju postaci powoli postępującej i utrwalania się objawów klinicznych. Często choroba zaczyna się od pozagałkowego zapalenia nerwu wzrokowego (pogorszenie ostrości widzenia, ubytki w polu widzenia). Inne częste objawy to niedowład połowiczy lub niedowład kończyn dolnych, zespół móżdżkowy (zaburzenia równowagi, niezborność kończyn, charakterystyczna mowa skandowana), zaburzenia czucia (drętwienia, ubytki czucia), nietrzymanie moczu, zaburzenia potencji. W pewnej grupie chorych z niedowładami kończyn może dochodzić do rozwoju wzmożonego napięcia mięśniowego o charakterze spastyczności. Spastyczność może utrudniać chodzenie, siadanie, pielęgnację, czynności fizjologiczne, a także być przyczyną bólu (skurcze mięśni) i wtórnych deformacji stawów. Nie leczona prowadzi do powstania nieodwracalnych przykurczów. Leczenie stwardnienia rozsianego obecnie obejmuje tzw. immunomodulację (interferony, sterydy, leki immunosupresyjne), która łagodzi objawy choroby, zmniejsza ilość rzutów (interferony) oraz leczenie objawowe (leczenie bólu, spastyczności, zaburzeń zwieraczy). W leczeniu spastyczności oprócz tradycyjnych metod leczenia (wiodąca jest nadal rehabilitacja) i stosowania leków doustnych (baklofen, tizanidyna, tetrazepam, diazepam, tolperison, niekiedy klonidyna), stosuje się nowoczesne formy terapii. Należą do nich wstrzyknięcia toksyny botulinowej i stosowanie pomp baklofenowych. Pierwsza metoda służy głównie zmniejszaniu spastyczności ogniskowej, dotyczącej wybranych lub kluczowych mięśni. Lek podaje się w postaci iniekcji do konkretnych mięśni. W ciężkiej uogólnionej spastyczności, po wyczerpaniu innych metod leczenia implantuje się pompy baklofenowe, które podają lek (baklofen) bezpośrednio do przestrzeni podpajęczynówkowej kanału kręgowego. Obie metody są znacznie skuteczniejsze niż terapia doustna i pozbawione ubocznych działań leków doustnych. Inne metody leczenia obejmują leczenie zaburzeń zwieraczy (zależnie od ich typu np. w dysynergii mięśnia wypieracza i zwieracza często skuteczna jest oksybutynina, niekiedy stosuje się także toksynę botulinową). Niektórzy zalecają przy objawach ogólnego zmęczenia podawanie amantadyny. Ból, szczególnie neuropatyczny jak np. neuralgia n. trójdzielnego może wymagać podawania karbamazepiny lub gabapentyny.